Polarisatie – inzicht in de dynamiek van wij-zij denken

Auteur: Bart Brandsma

Bij heel veel tegenkantingen, zoals in politiek, maar ook thuis, op school, in een vereniging,… zijn er mensen die een gevoel hebben bij een discussie van verbaal (of niet-verbaal) aangevallen te worden. Daarbij ontstaan twee kampen met elk een aantal groepen, die de auteur klasseert in:

  • De pusher
  • De joiner
  • De silent
  • De bridge builder
  • De scapegoat.

Elk van hen vervult een rol in een geval van polarisatie.

De pusher zoekt vooral zijn gelijk en macht via one liners waarmee hij de massa van de silent naar zijn joiners probeert te trekken.

De bridge builder probeert vaak de harmonie te herstellen door op de pusher in te werken met argumenten, die meestal neerkomen op meer brandstof voor de pushers en hun joiners. Hij wordt doorgaans niet vertrouwd, en wordt vaak de scapegoat.

Er bestaat echter een methode om deze vicieuse cirkel te doorbreken, op basis van vier game changers:

  • Verander van doelgroep: je moet je niet concentreren op de pusher noch de joiners, maar op de silent.
  • Verander van onderwerp: zoek de onderliggende, vaak dieper verborgen echte redenen en doelen van het geschil, en spreek daar over. Dit is zeer moeilijk, omdat als je de bal hier fout slaat, dit brandstof is voor de pushers. Het is echter de enige kans die je hebt om geloofd te worden door de silent.
  • Verander van positie: spreek vanuit de groep van de silent, midden in hen, niet vanuit het standpunt van de bruggenbouwer. Dus ook: toon je eigen gevoelens bij de zaak, wees een met hen.
  • De toon veranderen: je moet waarachtig zijn. De silent hebben niets zo snel door als wanneer je niet gelooft in waar je voor staat. Daarbij is dus wat de auteur noemt mediative speech en mediative behaviour een absolute noodzaak. Als je dat verprutst, ontploft de polarisatie in je gezicht.

Volgens de auteur is er een sterke verwevenheid tussen grote broer polarisatie en kleine broer conflict. Beiden lopen voor een groot stuk samen, maar niet helemaal, zodat polarisatie na het beëindigen van een conflict altijd een vervolg kan uitlokken.

Dit is het eerste boek dat ik ken dat verscheen over het onderwerp. Het behandelt het verschijnsel polarisatie in mensentaal, zodat iedereen het kan begrijpen. Het is een hands-on boekje doorspekt met voorbeelden, ook waar het mis liep.

Polarisatie aanvechten is wellicht het moeilijkste aspect van menselijke tegenkantingen. Er zou dus snel meer objectieve neerslag moeten komen van cases, die als dusdanig herkend worden, inclusief de ontrafeling waarom het gelukt is of waarom niet om ze te depolariseren.

Reradicaliseren – Ronselen voor een betere wereld

Auteur: Stijn Sieckelinck

In het boek spreekt de auteur over technieken om radicaliserende jongeren “aan te pakken”. “Aan te pakken” is wellicht reeds een verkeerde uitdrukking, omdat “deradicaliseren” niet werkt. Het boek bestaat dan ook uit samenhangende lessen eerder dan uit gescheiden hoofdstukken. Het is wellicht het best om een reeks citaten te geven uit het boek eerder dan te proberen het zomaar samen te vatten.

Les 1 staat in het teken van het vraagstuk rond identiteit. Aandacht voor de ontwikkeling van de persoonlijke identiteit kan de politieke druk op jonge burgers doen afnemen. Radicalisering is niet zozeer een uiting van gebrek aan integratie maar van weerstand tegen integratie. Een weerstand die misschien ook wel ergens emancipatie verraadt. Want welk weldenkend mens laat zich zomaar vertellen wat hij mag denken?

Les 2 laat het bevrijdende potentieel zien van morele actie. Pas als we afstand nemen van het beeld van de radicaliserende jongere als dader of slachtoffer, kan een praxis van bevrijding worden ontwikkeld. Die is er bovenal op gericht om elk individu van spectator tot actor te doen groeien en zodoende te doen ervaren dat zijn of haar handelen ertoe doet.

Les 3 staat stil bij de rol van zingeving in de vorm van expliciete en impliciete religie ten aanzien van radicalisering. Het laat zien dat een herijking van zingevende praktijken in onze samenleving nodig is om spirituele noden van vele jongeren te ledigen. Zoals onze voorouders al wisten: bezint eer ge begint.

Les 4 bevat een oproep tot vreedzaam vechten. Politiek handelen veronderstelt strijdbaarheid. Door een focus op conflict leren aangaan i.p.v. harmonie bewaren bewijzen we jongeren in een gepolariseerde samenleving een grote dienst.

Les 5 gebuikt het trainingskamp als dubbelzinnig symbool om de noodzaak van moreel gezag en de transformatieve kracht van educatie te belichten. Als jongeren niet door volwassenen worden meegenomen in rites de passage, gaan ze hun eigen versies ontwikkelen. Dat loopt zelden goed af.

In het laatste hoofdstuk vermeldt de auteur dat een zwak punt van deradicalisering is dat het van buitenaf opgelegd wordt. Dit kan niet werken. Noch met militaire slagkracht, noch met heropvoeding, noch met “counter-narratives”. De “strijd” tegen extremisme moet van binnenuit gebeuren. Door “reradicalisering”, zoals zou o.a. kunnen ondersteund gebeuren in een “counter-environment” als antwoord op de “counter-narratives” van extremistische ronselaars tegen de westerse democratie. De auteur stelt echter ook “De eerlijkheid gebiedt me te vermelden dat we het directe verband tussen sociale programma’s en het voorkomen van terreur nauwelijks kunnen aantonen.”.

Heat-Health Action Plans

Edited by: Franziska Matthies; Graham Bickler; Neus Cardeñosa Marín; Simon Hales

Het werk handelt in eerste instantie over Klimaatwijzigingen, hittegolven en gezondheidsreacties. Daarbij zijn er een aantal topics die de revue passeren. De eerste is klimaatwijzigingen zelf. Daarbij gaat aandacht uit naar o.a. hittegolven met het idee dat preventie wel kan ! Daarvoor zijn meteo-early warning systemen noodzakelijk alsook publiekelijk medisch advies. Maar ook urban planning is niet onbelangrijk. Toch zijn er nog veel doden te betreuren in de cijfers van 2006. Een conclusie daaruit is dat in vele Europese landen nog niet genoeg acties georganiseerd worden. Het boekje geeft in theorievorm dan een aantal hints als volgt:

  • Negatieve effecten : preventief behandelbaar ! (theorie)
  • Gebruik bestaande lokale noodplanningssystemen
  • Ga voor de lange termijn
  • In alle sectoren (niet enkel gezondheidssector)
  • Communiceer effectief vanuit de overheid
  • Adviseer voor koelte binnensdeurs
  • Zorgen voor de kwetsbaren
  • Gezondheidssector & sociale sector moeten klaar staan
  • Lange-termijn Urban planning
  • Real-time surveillantie en evaluatie

Maar eigenlijk willen we gewoon hands-on advies. En dat krijgen we !

Aanbevelingen voor het publiek

  • Hou je huis koel, sluit ramen overdag, open ramen ’s nachts
  • Blijf uit de hitte : loop niet lang in de zon tussen 12u00 en 15u00
  • Hydrateer je lichaam: drink voldoende, maar geen alcohol of zwaar gesuikerde dranken
  • Draag lichte, losse kledij, hoed met brede rand, zonnebril
  • Help anderen
  • Vraag aan je arts om advies voor medicatie bij warme dagen; hou je medicatie onder de 25°C
  • Voelt u zich onwel, draaierig, angstig, zwak?
    • Drink water, eventueel fruitsap
    • Rust direct uit op een koele plaats
    • Ga naar de dokter

Kwetsbare groepen

  • Voorgaande tips gelden dubbel belangrijk voor kwetsbare groepen zoals
    • Diabetes mellitus, hormonale stoornissen
    • Organische geestesstoornissen, dementie, Alzheimer
    • Mentale stoornissen door medicatie of alcohol
    • Schizofrenie, schizotype stoornissen
    • Bewegingsstoornissen (Parkinson),
    • Cardiovasculair, hypertensie, coronaire arteriële ziekten,…
    • Ziekten van de ademhaling, COPD, bronchitis,…
    • Nierziekten, nierstenen

Aanbevelingen voor huisartsen

  • Begrip van thermoregulatoire en haemodynamische reacties bij hitte
  • Begrip van hitteziekte, klinische uitingen, diagnose en behandeling
  • Herkennen van vroege symptomen van heatstroke
  • Toepassen van koeling en reanimatie
  • Bekend zijn met de risico’s en beschermingsfactoren bij hittegolf-gerelateerde ziekten
  • Advies aan patiënten om goede beschermingstechnieken aan te leren
  • Neveneffecten van hitte op voorgeschreven medicijnen
  • Opvolgen van patiënten qua voldoende drinken
  • Ken uw contacten ! Leer uw patiënten de nodige contacten!

Aanbevelingen voor woonzorg

  • De aanbevelingen voor het publiek blijven geldig
  • Aanvullend:
    • Monitor de temperaturen binnendeurs
    • Verplaats de bewoners / patiënten naar een koelere plaats
    • Vraag aan artsen voor het opvolgen van de zwakkeren
    • Monitor het drinken door de bewoners
    • Monitor lichaamstemperatuur, hartslag, bloeddruk, hydratatie, vroege symptomen van hitte-ziekten
    • Start behandeling waar nodig
    • Informeer en train het personeel, zorg desnoods voor verschillende levels van het personeel.

Effecten van hitte met medicijnen

  • Medicijnen in combinatie met hitte kunnen
    • Directe impact hebben op de temperatuur regeling van het lichaam
    • Impact hebben op de ingaande of uitgaande paden van organen, zweten en vasodilatatie in de huid
    • Hitteziekte verergeren
    • Positieve effecten van medicatie verminderen
    • Vergiftiging(sverschijnselen) verergeren
    • Dehydratatie verergeren

Aanbevelingen mbt drinken

  • Drinken, enkel om verlies met 150% te compenseren
  • Ook als je geen dorst hebt
  • Overdadig drinken kan complicaties hebben
    • Bij zonnesteek
    • Dood
  • Toevoegen van NaCl kan de waterhuishouding herstellen
  • Drinken op maat van de patiënt

Risicocommunicatie bij hitte

  • Bouw een vertrouwen
    • Dialoog, niet monoloog
    • Langs alle kanalen
    • Communiceer sneller, eerder dan vollediger
    • Transparantie: Duidelijk, afgelijnd, gemakkelijk taalgebruik, feitenmateriaal

Aanpak van hitte-ziekte

  • Breng de getroffene in een koele locatie met schaduw
  • Bel een arts

Aanpak bij zonnesteek (buiten het hospitaal)

  • Verplaats naar een koele plek
  • Ijscompressen in de nek, oksel en lies
  • Besproei de huid met water van 25°C-30°C
  • Bij bewustzijnsverlies: leg hen op hun zij
  • Bij angst, delirium, geef isotone drank (NaCl)

Koelte binnendeurs

  • Monitor de temperatuur
  • Zorg voor extra schaduw
  • Zorg voor elektrische ventilatoren
  • Mobiele koelers op basis van verdamping
  • Lokale airco

Praktische gids – Privacy in de onderneming

Auteurs: Marga Caproni en Stéphanie De Smedt

Dit boek, bestaande uit twee delen met 29 hoofdstukken, vat in 297 blz vol vragen met antwoorden een visie op de GDPR samen uit de advocatenpraktijk van de twee auteurs.

Deel een is een inleiding die een terugblik geeft op de vorige privacyrichtlijnen, maar ook een interpretatie geeft van de aanverwante wetgeving zoals de telecommunicatiewet en de camerawet. Deze komen later in het boek nogmaals aan bod.

In deel twee, wettelijke verplichtingen, doen de auteurs, steeds in vraag en antwoord, die dingen uit de doeken die elke CxO moet weten over de privacywetgeving: ben ik verantwoordelijk, is mijn bedrijf onderhavig aan deze nieuwe wet, en persoonsgegevens, wat is dat allemaal?

Daarna komt de kat op de koord voor de juristen zelf: wat zijn de verplichtingen, waar liggen de grenzen voor de werkgever en de werknemer, voor de verantwoordelijke, de DPO, de verwerker en de betrokkene?

In het boek komen tal van onderwerpen aan bod, die soms zeer verregaand zijn, zoals alcohol en drugstesten, controles bij mogelijke diefstal, schaduwen van personen, geolocatie van wagens of smartphones, overname van een organisatie… Het komt allemaal aan bod, steeds met een uitgebreide motivatie waarom de auteurs een bepaald standpunt innemen, waarbij ze tegen de werkgroep WP29 durven ingaan.

De auteurs brengen met hun schrijfwijze in hun boek een stuk gespecialiseerde nieuwe wetgeving op een aangenaam leesbare manier onder de aandacht van de juridische leek.

Risk Analysis and Governance in EU Policy Making and Regulation – An introductory guide

Auteur: Bernardo Delogu

In dit boek geeft de auteur een aantal concepten en methoden aan van risicoanalyse die het meest relevant zijn voor de ontwikkeling en toepassing van EU risicobeleid en wettelijke maatregelen. Het focust zich daarbij op drie soorten risico’s: gezondheidsrisico’s, veiligheidsrisico’s en milieu risico’s.

Doorheen het boek vertrekt de auteur bij het concept van risico’s en risicoanalyse, en gaat verder met de behandeling van risicomanagement, risicocommunicatie en uiteindelijk risicogovernance. Het boek sluit af met een samenvattend hoofdstuk van de belangrijkste kwesties die behandeld werden doorheen het werk.

Maar wat zijn de zaken die, naast een hoop zaken die moesten behandeld worden als goed principe toegepast op beleid, het meeste bijbleven uit dit werk?

Ten eerste zijn er de risicomanagement principes en criteria die de EU hanteert als regelgevend orgaan. Een eerste is het voorzichtigheidsprincipe (PP: precautionary principle). Een tweede is het subsidiariteitsprincipe. Het derde is het proportionaliteitsprincipe. Hierbij moet telkens elk van deze principes verrechtvaardigd zijn. Zo is bijvoorbeeld overdreven onverantwoordbare voorzichtigheid niet goed te keuren.

Andere punten zijn de risk-risk evaluatie, de kosten-baten evaluatie en het verschil tussen gevaren (Hazard) en risico’s. Dit laatste werd het best uitgelegd tot nogtoe in dit boek. Een Hazard is een eigenschap van bijv. een materiaal of een wezen “an sich” terwijl een risico een bedreiging is waarbij de omgevingssituatie mee in rekening wordt gebracht. Bijvoorbeeld een kaas Camembert en de listeriabacterie. De listeriabacterie op zich is een levensgevaarlijke bacterie. In een ‘omgeving’ van camembert is ze echter niet riskant voor mensen. (https://www.nieuwsblad.be/cnt/goledsud)

Verder is de relatie met belanghebbenden zeer belangrijk voor de EU. Daarbij hanteren ze de principes van deelname (participation), openheid en aansprakelijkheid, effectiviteit en het verzekeren van stelselmatige consultatieprocessen over de diensten van de EU heen, met inbegrip van evaluaties en kwaliteitscontrole.

De belangrijkste boodschap die andere overheden en managers van bedrijven evenwel kunnen trekken uit het boek is dat wetenschappelijk onderzoek van de risico’s wel en niet onafhankelijk van de beleidsmakers moet kunnen gebeuren. Hoewel de wetenschappers hun werk onafhankelijk van moeten kunnen doen van politieke voorkeuren en bijhorende randvoorwaarden, is het belangrijk dat ze de resultaten delen met de politiek zodat deze er andere waarden dan de wetenschappelijke juistheid aan kan toevoegen, zonder echter in te gaan tegen het voorzichtigheidsprincipe. Ook moet de beleidsmaker kunnen aanvaarden dat de wetenschap niet altijd het gewenste antwoord geeft, of zelfs maar een juist eenduidig antwoord heeft. Iedereen, de wetenschappers, de risicomanagers en de beslissing nemers, moeten hun eigen rol kennen en die van de anderen.