Ik moest alleen komen – Reizen naar het front van de jihad

Auteur: Souad Mekhennet

In dit boek gaat de auteur op zoek naar antwoorden. Antwoorden die mensen nodig hebben bij vragen naar het waarom van een aantal zaken, in haar geval naar het waarom van het plegen van de kleine jihad. Omdat ze gelooft dat niet een partij de volledige waarheid in pacht kan hebben, zorgt ze op een objectieve manier er voor dat de jihadisten hun verhaal kunnen doen, zodat er een begin kan gemaakt worden aan begrijpen.

Als kind uit een Sjiitisch-Soennitisch huwelijk, waarbij de ouders met succes een zaadje van verdraagzaamheid hebben gezaaid in de ziel van hun dochter, heeft zij een uniek standpunt in het midden, zonder te veroordelen, maar ook zonder alles goed te keuren.

Het boek start haar verhaal in haar jeugd, die niet eenvoudig was. Reeds op jonge leeftijd heeft ze het geluk om haar passie te vinden: journalistiek. Daarbij gaat ze erg ver om haar punt te maken. Ze reist samen met de lezers naar alle uithoeken van de wereld om de verhalen op te schrijven, die anders nooit zouden gekend geweest zijn. Daarbij schuwt ze in grote mate het gevaar niet, waardoor ze zelf het doelwit werd van een aantal organisaties.

Naast de wereldproblematiek van de georganiseerde kleine jihad, waarover het boek gaat, komt op het einde ook een conclusie. In de laatste pagina’s vermeldt de auteur in haar eigen woorden dat het probleem niet kan opgelost worden zolang er partijen zijn die in de naam van eigenbelang polarisatie nastreven, en dit voeden door het beperken van de blik van de jonge moslims m.b.t. hun eigen mogelijkheden, en het voeden van haat. Polarisatie wegwerken is een conditio sine qua non voor vrede in het midden oosten. Het simpele inzicht van twee jonge knapen, een Sjiiet en een Soenniet, dat ze vrienden kunnen zijn ‘no matter what’ had daarvan een voorbeeld kunnen zijn. Haat, gevoed door onrecht, maakte er een einde aan.

Dit boek snijdt een maatschappelijk probleem aan, van een aaneenrijging van crisissen wereldwijd, die ook hun deel hebben in het westen.

Dagboek van een kaping – 71 dagen in handen van Somalische piraten

Auteur: James Law

Dit boek werd door de auteur geschreven als een dagboek. Het vertelt het persoonlijke verhaal van een van de bemanningsleden, James Law, van de Pompei.

Het boek kan vanuit velerlei standpunten gelezen worden, en werd dit ook: als verslag van de kaping door juridische instanties, als getuigenis van een misdaad, als een herinnering, bijna als een roman.

Maar er kunnen, voor de scheepvaartsector, ook lessons identified in terug gevonden worden. M.a.w. do’s en don’ts  als je gekaapt wordt door piraten. Dit is geen verhaal dat kan afgedaan worden als ver van ons bed: dagelijks nog steeds zijn Somalische piraten op jacht naar hun prooien.

Maar wat zijn nu de lessons identified? Misschien voor alles de mentale en fysieke eis: zie dat je overleeft. Daar kunnen een aantal zaken bij helpen:

  • Wind je niet op in het nabij zijn van de piraten. Wees onderdanig en maak geen punt van je persoonlijke bezittingen. Hou je woede en andere emoties onder controle t.a.v. de piraten.
  • Hou een dagboek bij indien mogelijk. Schrijf dagelijks de dingen van de dag op een zo observerende manier als mogelijk van je af.
  • Zorg voor een goede kok aan boord. De kok kan de echte held zijn, omdat gezond en goed voedsel van uitermate belang zijn voor een sterke moraal.
  • Behoud de persoonlijke hygiëne.
  • Wees beleefd en vriendelijk tegen de piraten. Speel komedie als het moet.
  • Hou je zo veel als mogelijk nuttig bezig. De auteur van het boek deed dit o.a. door het opkuisen van de keuken. Beweeg wanneer mogelijk.
  • Vernietig geen bewijsmateriaal indien mogelijk, zeker niet op het einde van de rit bij de vrijlating, vanwege de nood aan een forensisch onderzoek.
  • Zorg voor ontspanning aan boord: neem veel boeken, gezelschapspelen, fitnessgerief en films mee aan boord.
  • Leer elkaar kennen, zodat een transparante communicatie onder de bemanningsleden doorheen de situatie vlot mogelijk is. Speel geen “geen commentaar” spelletjes met je collega’s aan boord.
  • Ondersteun elkaar en let op elkaar. Wees alert van de noodsignalen van je medebemanningsleden, fysiek en psychisch, wanneer deze optreden.
  • Doe er alles aan om de moraal van de medebemanningsleden hoog te houden. Verspreid dus geen valse hoop. Communiceer veel en uitgebreid, open, en spreek onderling uw gedachten uit.
  • Neem uitgebreid rust na de feiten. Kom op krachten. Laat je verwennen. Omring je met liefde. Zet er een punt achter. Desnoods met een ritueel. Sta de pers toe om uw verhaal uit uw mond te brengen, zodat er geen wilde verhalen (blijven) rondgaan. Blijf nadien zo veel mogelijk uit de belangstelling.

Crisismanagement strikt genomen: mini-oefeningen

Auteur: Manu Steens

In het kader van training zijn zowel grote als regelmatige kleine oefeningen zeer belangrijk. De belangrijkste doelstelling van dit soort oefeningetjes van 30 minuten is om te leren samenwerken in een crisissituatie. De nadruk ligt dus ook op elkaar leren kennen in dit soort omstandigheden. Maar ook om te leren samen brainstormen.

Hier vindt u een aantal kleine oefeningen:

Tirannie – Twintig lessen uit de twintigste eeuw

Auteur: Timothy Snyder

De auteur gebruikt in dit boek zijn grote kennis van geschiedenis, om in de nasleep van de verkiezingen van 2016, waarbij een nieuwe Amerikaanse president in het voetlicht trad, het Amerikaanse volk te waarschuwen. Zijn eerste zin in de proloog zegt precies de essentie van hoe het boek moet gelezen worden: “De geschiedenis herhaalt zich niet, maar bevat wel lessen.” Sommigen leren daar uit, anderen herhalen een aantal fouten, met negatieve afloop als gevolg. Hij stelt 20 levenslessen of geleerde lessen voor als mogelijke (intermenselijke) maatregelen aan ons allen, burgers zowel als politiekers.

De 20 lessen zijn:

  1. Gehoorzaam niet bij voorbaat
  2. Verdedig een instituut
  3. Verhinder de eenpartijstaat
  4. Neem uw verantwoordelijkheid voor het aanzien van de wereld
  5. Vergeet uw beroepsethiek niet
  6. Kijk uit voor paramilitairen
  7. Denk goed na als u bewapend met zijn
  8. Verzet u
  9. Koester onze taal
  10. Geloof in de waarheid
  11. Ga op onderzoek uit
  12. Maak oogcontact en praat met elkaar
  13. Wees fysiek politiek actief
  14. Zorg voor een privéleven
  15. Geef aan goede doelen
  16. Leer van anderen in andere landen
  17. Onderken gevaarlijke woorden
  18. Blijf kalm als het ondenkbare gebeurt
  19. Wees een patriot
  20. Wees zo moedig als u kunt

Doorheen het boek laat de auteur duidelijk doorschemeren dat hij het niet zo heeft met de huidige president van de USA.

Een principe van risicoanalyse dat hier wordt toegepast is dus de terugblik in het verleden. Voor risicoanalyses in het algemeen kan dit van belang zijn om ernst en frequentie in te schatten, maar ook om uit de geschiedenis kennis te nemen van maatregelen die toen genomen werden, en of ze effectief en efficiënt waren. (Daarom dat ik er ook voor pleit om risicobeheer niet aan een persoon over te laten, maar om een polyvalent team te betrekken met de juiste spirit. – nvdr)

De auteur werkt deze 20 lessen uit aan de hand van concrete veelzeggende voorbeelden, die de meesten onder ons kennen. Zo komt het nazisme meermaals aan bod, alsook het fascisme.

Wanneer deze voorbeelden tegen het licht van de hedendaagse gebeurtenissen gehouden worden, wordt de relevantie van verschillende gevaren overduidelijk door simpele analogie.

We hebben echter een groot voordeel: naarmate de tijd vordert hebben we steeds meer geschiedenis waarvan we kunnen leren.

Wat staat er nu eigenlijk echt in de Koran ?

Auteurs: Rachid Benzine en Ismaël Saidi

In het boek dialogeren de auteurs ongeveer in een leerling-leermeester verhouding over een aantal zaken uit de Koran. Ismaël is hierbij de leerling, Rachid, als Islamoloog (geen Imam) de leermeester. Als Islamoloog benadert Rachid de kwesties van de Koran die Ismaël opwerpt vanuit een historische context. Daarbij gebruikt hij als bijna enige referentie de Koran zoals die zijn zeg deed als ongeschreven woord in de 7de eeuw. Hij bewerkt stelselmatig de Koran-interpretaties van Ismaël vanuit die historische context en komt daarmee tot een veel westerse en vrijere interpretatie dan die we kennen uit het nieuws van Saudi Arabië, IS, Irak, Iran,… en hun zeer vele Islamitische geloofsrichtingen en sub-richtingen. Spijtig genoeg vrees ik dat deze heren met hun interpretatie te vroeg geboren zijn, of net niet, als ze daarmee er in slagen om een anti-dogmatisch alternatief te geven voor veel pejoratiefs dat met de Koran gebeurt in deze wereld.

Door terug te gaan in de geschiedenis tot de tijd van Muhammad (vzmh), en met aannemelijke verklaringen voor zijn (Rachid’s) interpretaties van de tijd en levensomstandigheden van toen, scheppen de auteurs een liefdevolle en vredevolle idee van een Islam van toen. Wat de auteurs regelmatig herhalen is dat veel regels reeds ongeschreven bestonden. Regels die, zoals ze aantonen, eens uit hun verband gerukt, een grondig verdraaide richting kunnen uitgaan. Wat de auteurs niet uitleggen is of er een behoefte was aan een samenbrengen onder de bescherming van een enkele god van al die stammen en clans als er al een multicultureel en redelijk vredevol Arabië was (door al die bestaande en noodzakelijke levensregels). Behalve dan het argument “samen sterk”. Ook dat kan uiteraard begrepen worden als een streven naar harmonie.

Ook dit boek is een aanrader in het kader van scholen, opvoeding en angstbestrijding en angst-voorkoming, zonder daarmee uiteraard de andere, momenteel veel meer beleefde en dogmatische vormen van Islam uit het oog te verliezen.

Deze alternatieve vorm van denken in de Islam is veel meer passend voor beleving in West Europa. Mogelijks is deze manier van denken reeds een feit voor Moslims hier. Helaas bestaan daarvan geen statistieken, naast de vele andere wel bestaande.