Wat staat er nu eigenlijk echt in de Koran ?

Auteurs: Rachid Benzine en Ismaël Saidi

In het boek dialogeren de auteurs ongeveer in een leerling-leermeester verhouding over een aantal zaken uit de Koran. Ismaël is hierbij de leerling, Rachid, als Islamoloog (geen Imam) de leermeester. Als Islamoloog benadert Rachid de kwesties van de Koran die Ismaël opwerpt vanuit een historische context. Daarbij gebruikt hij als bijna enige referentie de Koran zoals die zijn zeg deed als ongeschreven woord in de 7de eeuw. Hij bewerkt stelselmatig de Koran-interpretaties van Ismaël vanuit die historische context en komt daarmee tot een veel westerse en vrijere interpretatie dan die we kennen uit het nieuws van Saudi Arabië, IS, Irak, Iran,… en hun zeer vele Islamitische geloofsrichtingen en sub-richtingen. Spijtig genoeg vrees ik dat deze heren met hun interpretatie te vroeg geboren zijn, of net niet, als ze daarmee er in slagen om een anti-dogmatisch alternatief te geven voor veel pejoratiefs dat met de Koran gebeurt in deze wereld.

Door terug te gaan in de geschiedenis tot de tijd van Muhammad (vzmh), en met aannemelijke verklaringen voor zijn (Rachid’s) interpretaties van de tijd en levensomstandigheden van toen, scheppen de auteurs een liefdevolle en vredevolle idee van een Islam van toen. Wat de auteurs regelmatig herhalen is dat veel regels reeds ongeschreven bestonden. Regels die, zoals ze aantonen, eens uit hun verband gerukt, een grondig verdraaide richting kunnen uitgaan. Wat de auteurs niet uitleggen is of er een behoefte was aan een samenbrengen onder de bescherming van een enkele god van al die stammen en clans als er al een multicultureel en redelijk vredevol Arabië was (door al die bestaande en noodzakelijke levensregels). Behalve dan het argument “samen sterk”. Ook dat kan uiteraard begrepen worden als een streven naar harmonie.

Ook dit boek is een aanrader in het kader van scholen, opvoeding en angstbestrijding en angst-voorkoming, zonder daarmee uiteraard de andere, momenteel veel meer beleefde en dogmatische vormen van Islam uit het oog te verliezen.

Deze alternatieve vorm van denken in de Islam is veel meer passend voor beleving in West Europa. Mogelijks is deze manier van denken reeds een feit voor Moslims hier. Helaas bestaan daarvan geen statistieken, naast de vele andere wel bestaande.

Met mijn zoon in het hart van IS

Auteurs: Laura Passoni & C. Lorsignol

Het verhaal is er een van een persoonlijke geschiedenis, van een jonge vrouw. Kort door de bocht genomen, ze wordt op jonge leeftijd moslima uit overtuiging, wordt geradicaliseerd, kent de feiten niet waarmee ze geconfronteerd zal worden, komt met haar gezin tot inkeer, keert onder gevaarlijke omstandigheden terug naar huis en wordt gestraft.

Het verhaal is niet uniek. Er bestaan meer dossiers bij de overheden dan het hare, al dan niet vergelijkbaar (niet iedereen slaagt er in zichzelf te confronteren met de leugens van IS en te deradicaliseren). Die zijn allemaal onderhevig aan de privacywetgeving, en dus niet openbaar. Net daarom dat dit boek zo’n grote meerwaarde heeft voor lezers die op zoek zijn naar getuigenissen uit de eerste hand.

Niet iedereen valt te deradicaliseren, of te reradicaliseren (zie eerdere recensie “Reradicaliseren”). Dat moeten we toegeven als we de geschiedenis bekijken van het fenomeen “syriëstrijder”. Maar iedereen moet kansen krijgen. Maar die kansen moeten dan ook gecreëerd worden en opgenomen worden langs beide kanten. Laura en haar ouders creëerden samen hun eigen kansen. Haar reden is dan ook duidelijk: zij zal geen baarmoeder zijn van IS. Het doel werd ook steeds duidelijker: haar kinderen en zichzelf kansen geven op een normaal leven, ver weg van verziekte toestanden.

Maar er is meer dan dat: Laura wil ook aan de jeugd ‘van ons’ meer kansen geven, door inzicht over te dragen, door uit eerste hand te getuigen. Ze wil een “counter environment” opzetten voor zichzelf om een “counter narrative” te brengen naar de jeugd. Daarvoor lijkt dit boek als hulpmiddel zeer geschikt, o.a. in scholen.

Het boek is verhalend, onthullend, bekennend, origineel en verklarend. Het is een manier om de jeugd te laten leren uit haar fouten. Ze doet dit met eenvoudig taalgebruik, met getuigenissen over herkenbare gevoelens en met inzicht achteraf in haar situatie. Ze doet dit op een manier waarin hopelijk anderen die dezelfde brainwashing van ronselaars ondergaan, zichzelf herkennen en er een waarschuwing in vinden tegen het gevaar van IS en inzicht in de eigen situatie aan overhouden die hen doet afzien van de reis die zij wél heeft gemaakt.

Daarmee is deze getuigenis een voorbeeld voor andere spijtoptanten om het zwijgen te doorbreken en te getuigen van hun waarheid, die de onze kan worden. Wie er een redt, redt een hele wereld.

Op zich geeft dit boek ook inzichtelijke aspecten van terreur als gevaar en risico.

Polarisatie – inzicht in de dynamiek van wij-zij denken

Auteur: Bart Brandsma

Bij heel veel tegenkantingen, zoals in politiek, maar ook thuis, op school, in een vereniging,… zijn er mensen die een gevoel hebben bij een discussie van verbaal (of niet-verbaal) aangevallen te worden. Daarbij ontstaan twee kampen met elk een aantal groepen, die de auteur klasseert in:

  • De pusher
  • De joiner
  • De silent
  • De bridge builder
  • De scapegoat.

Elk van hen vervult een rol in een geval van polarisatie.

De pusher zoekt vooral zijn gelijk en macht via one liners waarmee hij de massa van de silent naar zijn joiners probeert te trekken.

De bridge builder probeert vaak de harmonie te herstellen door op de pusher in te werken met argumenten, die meestal neerkomen op meer brandstof voor de pushers en hun joiners. Hij wordt doorgaans niet vertrouwd, en wordt vaak de scapegoat.

Er bestaat echter een methode om deze vicieuse cirkel te doorbreken, op basis van vier game changers:

  • Verander van doelgroep: je moet je niet concentreren op de pusher noch de joiners, maar op de silent.
  • Verander van onderwerp: zoek de onderliggende, vaak dieper verborgen echte redenen en doelen van het geschil, en spreek daar over. Dit is zeer moeilijk, omdat als je de bal hier fout slaat, dit brandstof is voor de pushers. Het is echter de enige kans die je hebt om geloofd te worden door de silent.
  • Verander van positie: spreek vanuit de groep van de silent, midden in hen, niet vanuit het standpunt van de bruggenbouwer. Dus ook: toon je eigen gevoelens bij de zaak, wees een met hen.
  • De toon veranderen: je moet waarachtig zijn. De silent hebben niets zo snel door als wanneer je niet gelooft in waar je voor staat. Daarbij is dus wat de auteur noemt mediative speech en mediative behaviour een absolute noodzaak. Als je dat verprutst, ontploft de polarisatie in je gezicht.

Volgens de auteur is er een sterke verwevenheid tussen grote broer polarisatie en kleine broer conflict. Beiden lopen voor een groot stuk samen, maar niet helemaal, zodat polarisatie na het beëindigen van een conflict altijd een vervolg kan uitlokken.

Dit is het eerste boek dat ik ken dat verscheen over het onderwerp. Het behandelt het verschijnsel polarisatie in mensentaal, zodat iedereen het kan begrijpen. Het is een hands-on boekje doorspekt met voorbeelden, ook waar het mis liep.

Polarisatie aanvechten is wellicht het moeilijkste aspect van menselijke tegenkantingen. Er zou dus snel meer objectieve neerslag moeten komen van cases, die als dusdanig herkend worden, inclusief de ontrafeling waarom het gelukt is of waarom niet om ze te depolariseren.

Reradicaliseren – Ronselen voor een betere wereld

Auteur: Stijn Sieckelinck

In het boek spreekt de auteur over technieken om radicaliserende jongeren “aan te pakken”. “Aan te pakken” is wellicht reeds een verkeerde uitdrukking, omdat “deradicaliseren” niet werkt. Het boek bestaat dan ook uit samenhangende lessen eerder dan uit gescheiden hoofdstukken. Het is wellicht het best om een reeks citaten te geven uit het boek eerder dan te proberen het zomaar samen te vatten.

Les 1 staat in het teken van het vraagstuk rond identiteit. Aandacht voor de ontwikkeling van de persoonlijke identiteit kan de politieke druk op jonge burgers doen afnemen. Radicalisering is niet zozeer een uiting van gebrek aan integratie maar van weerstand tegen integratie. Een weerstand die misschien ook wel ergens emancipatie verraadt. Want welk weldenkend mens laat zich zomaar vertellen wat hij mag denken?

Les 2 laat het bevrijdende potentieel zien van morele actie. Pas als we afstand nemen van het beeld van de radicaliserende jongere als dader of slachtoffer, kan een praxis van bevrijding worden ontwikkeld. Die is er bovenal op gericht om elk individu van spectator tot actor te doen groeien en zodoende te doen ervaren dat zijn of haar handelen ertoe doet.

Les 3 staat stil bij de rol van zingeving in de vorm van expliciete en impliciete religie ten aanzien van radicalisering. Het laat zien dat een herijking van zingevende praktijken in onze samenleving nodig is om spirituele noden van vele jongeren te ledigen. Zoals onze voorouders al wisten: bezint eer ge begint.

Les 4 bevat een oproep tot vreedzaam vechten. Politiek handelen veronderstelt strijdbaarheid. Door een focus op conflict leren aangaan i.p.v. harmonie bewaren bewijzen we jongeren in een gepolariseerde samenleving een grote dienst.

Les 5 gebuikt het trainingskamp als dubbelzinnig symbool om de noodzaak van moreel gezag en de transformatieve kracht van educatie te belichten. Als jongeren niet door volwassenen worden meegenomen in rites de passage, gaan ze hun eigen versies ontwikkelen. Dat loopt zelden goed af.

In het laatste hoofdstuk vermeldt de auteur dat een zwak punt van deradicalisering is dat het van buitenaf opgelegd wordt. Dit kan niet werken. Noch met militaire slagkracht, noch met heropvoeding, noch met “counter-narratives”. De “strijd” tegen extremisme moet van binnenuit gebeuren. Door “reradicalisering”, zoals zou o.a. kunnen ondersteund gebeuren in een “counter-environment” als antwoord op de “counter-narratives” van extremistische ronselaars tegen de westerse democratie. De auteur stelt echter ook “De eerlijkheid gebiedt me te vermelden dat we het directe verband tussen sociale programma’s en het voorkomen van terreur nauwelijks kunnen aantonen.”.

Heat-Health Action Plans

Edited by: Franziska Matthies; Graham Bickler; Neus Cardeñosa Marín; Simon Hales

Het werk handelt in eerste instantie over Klimaatwijzigingen, hittegolven en gezondheidsreacties. Daarbij zijn er een aantal topics die de revue passeren. De eerste is klimaatwijzigingen zelf. Daarbij gaat aandacht uit naar o.a. hittegolven met het idee dat preventie wel kan ! Daarvoor zijn meteo-early warning systemen noodzakelijk alsook publiekelijk medisch advies. Maar ook urban planning is niet onbelangrijk. Toch zijn er nog veel doden te betreuren in de cijfers van 2006. Een conclusie daaruit is dat in vele Europese landen nog niet genoeg acties georganiseerd worden. Het boekje geeft in theorievorm dan een aantal hints als volgt:

  • Negatieve effecten : preventief behandelbaar ! (theorie)
  • Gebruik bestaande lokale noodplanningssystemen
  • Ga voor de lange termijn
  • In alle sectoren (niet enkel gezondheidssector)
  • Communiceer effectief vanuit de overheid
  • Adviseer voor koelte binnensdeurs
  • Zorgen voor de kwetsbaren
  • Gezondheidssector & sociale sector moeten klaar staan
  • Lange-termijn Urban planning
  • Real-time surveillantie en evaluatie

Maar eigenlijk willen we gewoon hands-on advies. En dat krijgen we !

Aanbevelingen voor het publiek

  • Hou je huis koel, sluit ramen overdag, open ramen ’s nachts
  • Blijf uit de hitte : loop niet lang in de zon tussen 12u00 en 15u00
  • Hydrateer je lichaam: drink voldoende, maar geen alcohol of zwaar gesuikerde dranken
  • Draag lichte, losse kledij, hoed met brede rand, zonnebril
  • Help anderen
  • Vraag aan je arts om advies voor medicatie bij warme dagen; hou je medicatie onder de 25°C
  • Voelt u zich onwel, draaierig, angstig, zwak?
    • Drink water, eventueel fruitsap
    • Rust direct uit op een koele plaats
    • Ga naar de dokter

Kwetsbare groepen

  • Voorgaande tips gelden dubbel belangrijk voor kwetsbare groepen zoals
    • Diabetes mellitus, hormonale stoornissen
    • Organische geestesstoornissen, dementie, Alzheimer
    • Mentale stoornissen door medicatie of alcohol
    • Schizofrenie, schizotype stoornissen
    • Bewegingsstoornissen (Parkinson),
    • Cardiovasculair, hypertensie, coronaire arteriële ziekten,…
    • Ziekten van de ademhaling, COPD, bronchitis,…
    • Nierziekten, nierstenen

Aanbevelingen voor huisartsen

  • Begrip van thermoregulatoire en haemodynamische reacties bij hitte
  • Begrip van hitteziekte, klinische uitingen, diagnose en behandeling
  • Herkennen van vroege symptomen van heatstroke
  • Toepassen van koeling en reanimatie
  • Bekend zijn met de risico’s en beschermingsfactoren bij hittegolf-gerelateerde ziekten
  • Advies aan patiënten om goede beschermingstechnieken aan te leren
  • Neveneffecten van hitte op voorgeschreven medicijnen
  • Opvolgen van patiënten qua voldoende drinken
  • Ken uw contacten ! Leer uw patiënten de nodige contacten!

Aanbevelingen voor woonzorg

  • De aanbevelingen voor het publiek blijven geldig
  • Aanvullend:
    • Monitor de temperaturen binnendeurs
    • Verplaats de bewoners / patiënten naar een koelere plaats
    • Vraag aan artsen voor het opvolgen van de zwakkeren
    • Monitor het drinken door de bewoners
    • Monitor lichaamstemperatuur, hartslag, bloeddruk, hydratatie, vroege symptomen van hitte-ziekten
    • Start behandeling waar nodig
    • Informeer en train het personeel, zorg desnoods voor verschillende levels van het personeel.

Effecten van hitte met medicijnen

  • Medicijnen in combinatie met hitte kunnen
    • Directe impact hebben op de temperatuur regeling van het lichaam
    • Impact hebben op de ingaande of uitgaande paden van organen, zweten en vasodilatatie in de huid
    • Hitteziekte verergeren
    • Positieve effecten van medicatie verminderen
    • Vergiftiging(sverschijnselen) verergeren
    • Dehydratatie verergeren

Aanbevelingen mbt drinken

  • Drinken, enkel om verlies met 150% te compenseren
  • Ook als je geen dorst hebt
  • Overdadig drinken kan complicaties hebben
    • Bij zonnesteek
    • Dood
  • Toevoegen van NaCl kan de waterhuishouding herstellen
  • Drinken op maat van de patiënt

Risicocommunicatie bij hitte

  • Bouw een vertrouwen
    • Dialoog, niet monoloog
    • Langs alle kanalen
    • Communiceer sneller, eerder dan vollediger
    • Transparantie: Duidelijk, afgelijnd, gemakkelijk taalgebruik, feitenmateriaal

Aanpak van hitte-ziekte

  • Breng de getroffene in een koele locatie met schaduw
  • Bel een arts

Aanpak bij zonnesteek (buiten het hospitaal)

  • Verplaats naar een koele plek
  • Ijscompressen in de nek, oksel en lies
  • Besproei de huid met water van 25°C-30°C
  • Bij bewustzijnsverlies: leg hen op hun zij
  • Bij angst, delirium, geef isotone drank (NaCl)

Koelte binnendeurs

  • Monitor de temperatuur
  • Zorg voor extra schaduw
  • Zorg voor elektrische ventilatoren
  • Mobiele koelers op basis van verdamping
  • Lokale airco